سخن روز

 
عکس روز


بر فراز تاریخ|علی حسن زاده

 
تبلیغات

ایستگاه بین المللی در این لحظه

   










 

 

 

ورود به فروشگاه هفت آسمان

 

صورت فلکی گاو (ثور)
ثور، گاونر Tau, bull, taurus

صورت فلکی " ثور " (به معنای گاو نر)یکی از مشخصترین ، چشمگیرترین و زیباترین صورتهای فلکی آسمان است . این صورت در عهد بابلیها هم شناخته شده بود . می گویند ثور ( گاو یا گاومیش ) به خواهش " ایشتار " ( ishtar ) الهه عشق بابل ، به آسمان صعود کرد ، تا قهرمان افسانه ای " گیلگمش " ( gilgamesch ) را که به ندای عشق او پاسخ نداده بود ، نابود سازد .

مصریان باستان در این صورت فلکی ، گاو مقدس " آپیس " (holly apis ) را می دیدند ، که در آغاز سال ،صفحه خورشید را میان شاخهایش می گرفت و آن را به بالاترین وضعیتش در آسمان بلند می کرد ، وضعیتی که خورشید در تابستان به خود می گیرد .

اما بر اساس افسانه های یونانی زمانی نیرومندترین خدای یونانیان ، زئوس ، خود را به صورت گاوی و دختر پادشاه را که " اروپا " (Europe ) نام داشت – و قاره اروپا نامش را مدیون اوست – به جزیره کرت ( crete : جزیره ای یونانی در دریای مدیترانه در سواحل جنوب شرقی یونان) ربوده بود . " اروپا " از زئوس صاحب پسری به نام " مینوس " (  minos ) شد ، که تمدن و فرهنگ میتویی در این جزیره زیبای دریای مدیترانه امروزه هنوز به یاد او ، به همین نام خوانده می شود . هنگامی که میتوس بزرگ شد ، به پادشاهی رسید . در کنار قصر او بنایی که " لابیرینت " ( labyrinth ) نامیده می شد قرار داشت ، ساختمانی با راهروهای پیچ در پیچ گیچ کننده فراوان . در این بنا هیولای ترسناکی به نام " مینوتاروس "  ( minotaurus ) می زیست . اغلب این هیولا در نقش انسانی با سر گاومیش نشان داده می شود . این هیولا از گوشت انسانها تغذیه می کرد و بالاخره به دست قهرمان افسانه ای بزرگ یونان " تزوس " ( theseus ) به قتل رسید . " تزوس " پس از کشتن هیولا گلوله نخ باز شده ای " آریادنه " ( ariadne ) دختر پادشاه به او داده بود از راهروهای پیچ در پیچ " لابیرینت " خارج شد .

صورت فلکی ثور تمام این افسانه ها را به خاطر انسان می آورد ، صورتی که سر v شکل آن در پاییز و زمستان به راحتی قابل تشخیص است . ستاره اصلی قرمز رنگ این صورت فلکی " الدبران "  ( aldebaran ) همان گونه که امروزه می دانیم ، از گونه ستاره های غول قرمز است ، یا به عبارت دیگر خورشیدی در حال مرگ که در مبارزه با مرگ بشدت انبساط یافته است . این ستاره حدود 70 سال نوری با ما فاصله دارد و 130 بار نورانی تر از خورشید است . ستارگانی که شکل v را در سر صورت فلکی ثور می سازند ، " هفت اختران " ( hyades : هفت ستاره ای که در راس صورت فلکی ثور قرار دارد و ستاره " الدبران " جزو آنهاست) نیز خوانده می شوند .

زئوس خود را به گاوی تبدیل کرد و اروپا ، دختر پادشاه را بر پشت خود به جزیره کرت برد . صورت فلکی با شکوه پاییزی و زمستانی ثور این افسانه را به خاطر انسان می آورد .

" خوشه پروین "  Pleiades " یا هفت خواهران نیز جزو صورت فلکی ثور هستند . در افسانه ها آمده است که آنها هفت دختر اطلس ( atlas : نام یکی از خدایان اسطوره ای یونان که محکوم شده بود جهان و کائنات را بر دوش خود حمل کند) کبیر بودند و جبار ( orion ) ، شکارچی شهوت پرست همواره در تعقیب آنها بود ، تا اینکه زئوس خدای خدایان همه آنها را به آسمان انتقال داد . جایی که جبار هنوز هم ظاهرا" در تعقیب آنهاست . همانطور که در نقشه آسمان می توان دید ، هفت خواهران به راستی در غرب صورت فلکی جبار واقعند . بنابراین در چرخش روزانه آسمان چنین به نظر می آید که جبار در پی آنان روان است .

ستارگان خوشه پروین ، و نیز علاوه بر آن ستارگان هفت اختران به استثنای ستاره الدبران ، یک خوشه ستاره ای باز ، یعنی خانواده ای متشکل از بیش از صد ستاره جوان را تشکیل می دهند ، که همگی از یک سحابی عظیم گاز و غباری ایجاد شده اند . با چشم غیر مسلح حدود شش ستاره از گروه خوشه پروین را می توان دید . در افسانه ها گفته می شود که یکی از هفت خواهر به نام " الکترا " ( electra ) مادر بنیانگذار شهر ترویا ( troja ) بوده است . او در سوگ نابودی این شهر ، خواهرانش را ترک کرد و بالاخره در کنار ستاره محور میانی صورت فلکی دب اکبر آرام گرفت ؛ و به راستی هم صورت فلکی دب اکبر یک ستاره همراه کوچک قابل دیدن با چشم غیر مسلح ، به نام سوارکار کوچک ( little rider ) ، دارد .

زمان رسیدن به نصف النهار:25 دی  

 مساحت:797 درجه مربع

 

 


منبع : کتاب صورتهای فلکی دکتر اوبلاکر ترجمه بهروز بیضایی

 

 

ستاره های دوتایی وچند تایی

توضیحات

قدرها

جدایی زاویه ای

بعد

میل

نام ستاره

 

1            13.5

31.4"

 

 

ALPHA

 

4              8

29.3"

 

 

TAU

 

5             8.5

52"

 

 

PHI

 

6.5          6.5

0.6"

03  34

24  27

7   TAU

 

5             10

9"

03  48

11  08

30  TAU

ستاره های متغییر

طول دوره

حداقل-حداکثرقدر

نوع متغییر

بعد

میل

نام ستاره

 

9.3      13.5

INT

04  21

19  32

T   TAU

78.731  روز

9.8     13.3

RVB

04  47

26  10

RV    TAU

241.5      "

6.5      9.2

SRB

05  45

20  41

Y  TAU

کهکشانهاو سحابیهاو خوشه ها

قدر

اندازه

نوع

(دقیقه-ساعت)بعد

(دقیقه-درجه)میل

نام جرم

 

180'

سحابی بازتابی

03  55

25  29

IC  353

 

200'*180'

سحابی نشری

05  39

28  00

SH2 240

1.2

110'

سحابی و خوشه

03  47

24  07

M45-the pleiades

6.4

45'

خوشه باز

04  46

19  04

NGC 1647

6

42'

خوشه باز

05  03

23  49

NGC 1746

7

17'

خوشه باز

05  10

16  32

NGC 1807/17

10

1.9'

سحابی سیاره ای

04  09

30  47

NGC 1514

8.4

6'

بازمانده ابرنواختر

05  34

22  01

M1-NGC1952-crab nebula

 

1--مشخصات ستارگان (بعد٬ میل٬ قدر٬ رده طیفی)پرنور تر این صورت فلکی

۲--نام وتلفظ ستارگان این صورت فلکی


برای کسب اطلاعات بیشتر به زبان انگلیسی به سایت زیر مراجعه نمایید:

http://www.hawastsoc.org/deepsky/tau/index.html

 

 

۷۰۸۸۶۳۶   پیاده سازی : کافه نورون